Van Housetempel tot Herberg

Het bestuur van de Stichting De Waakzaamheid is er apentrots op dat het pand in 2010 is doorgedrongen tot de finale van het SBS 6 programma ‘Het mooiste pand van Nederland’. In 2011 werd begonnen met de restauratie van het pand.
In de Waakzaamheid kun je straks heerlijk eten, waarbij veel streekgerechten zullen worden gebruikt. Ook wordt er een heerlijk divers biertje en wijntje getapt.

Vele generaties Zaankanters bewaren plezierige herinneringen aan het voormalige Hotel de Waakzaamheid in Koog aan de Zaan. De jongste generatie kent de Waakzaamheid als housetempel. Oudere generaties herinneren zich allicht de vele Jazz-concoursen in de grote zaal. Menig verkering heeft z'n oorsprong op een van de vele schoolfeesten in het voormalige logement bij de Koogersluis. Voor bedrijfsfeesten en toneelavonden was het de ideale omgeving. De brandweer hield er z'n spuitfeest.
De Onderlinge organiseerde er voor de Tweede Wereldoorlog regelmatig zeilwedstrijden. En de aller oudsten onder ons hebben er misschien nog wel gespeeld op de, in 1907 vernieuwde kolfbaan. Bij een verbouwing van het pand in 1956 werd deze baan buiten gebruik gesteld.

Uit de gemeente archieven blijkt dat er in reeds 1626 sprake was van ‘De Jonge Prins’ of ‘De Prins’. De waard van deze herberg gold als een gezaghebbend autoriteit, aan hem werden van schoutswege verzoeken gericht, waarin over bepaalde personen, die zich op of om de herberg wat minder ordelijk gedroegen uitvoerig rapport werd verlangd. Om politieke redenen werd de naam later gewijzigd in ‘De Waakzaamheid’.

In 2008 en in 2010 heeft Somass zijn plannen m.b.t. de restauratie van het (gedeeltelijke) rijksmonument toegelicht in een openbare vergadering van de monumentencommissie.
Een aantal, later toegevoegde, gebouwen zijn verwijderd waardoor de houten Waakzaamheid weer volledig vrij is komen te staan. De funderingen zijn inmiddels hersteld. Veel van de originele details zullen weer worden terug geplaatst.

In de houten Waakzaamheid zal een authentieke herberg worden gevestigd. Op de begane grond wordt de gelagkamer weer in oude glorie hersteld. De centrale dubbele smuiger is reeds hersteld. De kelder zal weer worden ingericht als wijnkelder en ook de opkamer boven de kelder zal weer zijn oude funktie terugkrijgen.
De eerste verdieping krijgt twee vergaderkamers, een grote, de zogenaamde Rederskamer en een kleinere, de kapiteinskamer, die gebruikt kunnen worden voor vergaderingen- feestjes- bruiloften- verjaardagen etc. Op de 2e verdieping komt de uitbater te wonen.

In het achterste gedeelte (de stenen Waakzaamheid die tot aan de Zaan doorloopt), zullen een aantal kantoor units en ateliers worden gerealiseerd die al dan niet gecombineerd kunnen worden. Enkele ruimten krijgen een eigen ingang. Andere zijn verbonden aan gezamenlijke ruimtes, zoals een gang en ingangspartij. Ieder kantoor of atelier krijgt zijn eigen sanitair unit, een pantry en opbergruimte.

Twee units krijgen uitzicht op de Zaan, drie units liggen aan de binnentuin. In de binnentuin zal de oude sluismuur van de Koogersluis weer zichtbaar worden gemaakt.

Onze architect laat zich leiden door hetgeen we nog zullen aantreffen tijdens de restauratie:
“We gaan proberen het geheel zo transparant mogelijk te houden, dat wil zeggen dat er veel glas gebruikt gaat worden als scheidingswanden en het mooiste zou zijn om de middelste kantoor/atelierruimte geen tussenvloer te geven zodat dat je vanuit deze ruimte direct naar het getoogde plafond kunt kijken en dan ook, schuin omhoog kijkend door de glazen wanden van de andere units, het getoogde plafond kunt zien. Hierdoor blijft het enorme en het hoge van de feestzaal gewaarborgd. De onlangs gevonden kolfbaan zou ook zichtbaar moeten blijven d.m.v. bijvoorbeeld een gedeeltelijk glazen vloer. ”

Kortom, een ideale plek voor creatieve, culturele en vooruitstrevende bedrijven en bedrijfjes die zich willen vestigen in een monumentaal pand met een prachtig uitzicht op de Zaan.

Onderdeel van het plan was ook het naastgelegen vleethuis ‘Asia’ te restaureren. Het is inmiddels volledig hersteld en biedt nu onderdak aan een jong advocatenkantoor en een communicatie bedrijf gespecialiseerd in voeding.

Het bedrijfspand aan de rechterkant van de binnentuin zal worden vervangen door een replica van een Zaans huis. Hierdoor zal het authentieke karakter van dit buurtje worden versterkt.

Historische informatie en beeldmateriaal afkomstig uit het Gemeente Archief Zaanstad.