| Replica van Westfriese stolpboerderij in Jisp | ||||
| ||||
|
Aan de karakteristieke Dorpsstraat in Jisp hebben wij een replica van een Westfriese stolpboerderij gebouwd. De boerderij die op deze plek stond is nauwkeurig opgemeten door de Koogse architect Han van Leeuwen, die daarna een ontwerp maakte dat het karakter en de uitstraling van de vroegere boerderij zoveel mogelijk recht zou doen. Bovendien moest het ontwerp voldoen aan de wensen van de opdrachtgever. Westfriese stolboerderijen fungeerden als woonhuis en bedrijfsgebouw voor het houden van vee. De ontwikkeling van dit type boerderijen gaat ruim 500 jaar terug. De stolp is gebaseerd op een vierkant gebouw met een piramidevormig dak. De hoofdconstructie bestaat uit het z.g. vierkant, dat wil zeggen vier staanders die het dak dragen. Sommige boerderijen hebben een dubbel vierkant, waarbij de hoofdconstructie uit zes dragende palen bestaat. De boerderij die wij hebben gebouwd heeft zo'n dubbel vierkant. | ||||
| ||||
|
Aan de oorspronkelijke stolp, waarbij mensen en vee onder hetzelfde dak verbleven, werd later aan de voorzijde een woongedeelte gemaakt met twee kamers. Als het vee in de zomer de wei in ging, werd het stalgedeelte als extra woonruimte gebruikt. Alle ruimten zijn nu ingericht voor bewoning. Het woongedeelte is verhuisd naar de achterkant van de boerderij en aan de voorkant is een werkkamer gemaakt.
Gevels en plattegrond van deze boerderij brengen de ontwikkeling van dit type boerderij mooi in beeld. Zo zijn er stijlkenmerken uit de 18e, de 19e en de 20ste eeuw.
De houten gevels in het stalgebouw werden in de 19e eeuw veelal vervangen door meer duurzame stenen gevels. Ook de grotere ramen en de dakkapel verwijzen naar deze periode (2). | ||||
| ||||
|
Een stolpboerderij met een sterk gesloten karakter, is niet eenvoudig volledig als woning in te delen. Omdat het woongedeelte wordt ondergebracht aan de achterzijde van de boerderij was het noodzakelijk om meer licht te laten toetreden, zonder het uiterlijk van het gebouw al te zeer te verstoren. Door deuren te voorzien van glas kon het woongedeelte uitstekend bruikbaar worden gemaakt (3). Links aan de onderkant is metselwerk te zien dat verwijst naar de stenen drinkgoten voor het vee, dat met de kop naar de buitengevel op stal stond (4). | ||||
|