Gerestaureerd Vleethuis
een unieke werkplek in een
karakteristiek pakhuis aan de Zaan

Asia Het houten pakhuis Asia aan de Lagedijk in Koog a/d Zaan dateert uit het derde kwart van de 17de eeuw. Oorspronkelijk is dit pakhuis gebouwd als 'Vleethuis', een pakhuis waar walvisvaarders buiten het vangstseizoen hun vistuig onderbrachten. Diverse ondernemers hebben er inmiddels hun bedrijf uitgeoefend of hebben het pakhuis gebruikt voor opslag.
Gedurende een groot gedeelte van de vorige eeuw was het pakhuis in gebruik bij N.V. Zaanlandse Zakkenhandel W. de Boer Jzn.
De zakkenhandel ontstond in het midden van de negentiende eeuw toen grote hoeveelheden grondstoffen, zoals oliezaden, rijst, cacao enz., gezakt werden geïmporteerd voor de opkomende Zaanse industrie. De zakkenhandel bestond voor het grootste deel uit het opkopen van de door de fabrikanten leeg gemaakte zakken, die daarna werden gereinigd, hersteld en gesorteerd op kwaliteit om opnieuw gebruikt te worden voor eindprodukten zoals meel, gepelde rijst en veevoeder.
Asia De zakken die niet in de Zaanstreek werden hergebruikt, werden op de beurzen in Amsterdam, Rotterdam en Leeuwarden verhandeld.
De N.V. Zaanlandse Zakkenhandel werd opgericht op 1 maart 1928. Na diverse andere vestigingslocaties werd in 1941 het pakhuis Asia aangekocht, zodat men over een verschepingsmogelijkheid aan de Zaan kon beschikken. Naast het pakhuis lag in die tijd het Nauw, een sloot die de afscheiding vormde tussen de Koger Hem en de bebouwing langs de Lagedijk. Verder was er een aanlegsteiger in de sloot naar de, inmiddels gedempte Koogersluis.
Asia In 1951 werd de zakkenhandel flink uitgebreid met de bouw van het nieuwe pand Bengalen, genoemd naar het land van oorsprong van jute, de grondstof voor de meeste zakken. Er werden in de omgeving nog diverse panden aangeschaft waaronder in 1967 een nieuwe drukkerij voor de zakken die naast de Koogersluis werd gebouwd.
In het laatste kwart van de vorige eeuw werd de handel in gebruikte zakken gestopt. Er werden uitsluitend nog nieuwe zakken van papier, kunststof en jute geleverd. Het bedrukken van deze zakken werd de voornaamste bron van inkomsten voor de N.V. Zaanlandse Zakkenhandel.

Asia

Inmiddels heeft Somass het verlaten pakhuis, na een grondige restauratie, weer zijn oorspronkelijke uitstraling terug gegeven. Bij deze restauratie is het provinciaal monument ook weer dichter bij het water van de Zaan geplaatst.

Asia Op de verdieping was aan de waterkant een Zaankamer aanwezig. Deze werd gehandhaafd en gerestaureerd. In de zijgevel werd voor de lichtinval deels gebruik gemaakt van de bestaande windluiken en deels werden er nieuwe aangebracht. In de bijzondere kap van 52 graden werden nieuwe dakramen aangebracht.

De voorgevel is in tact gebleven. De deur is zwart en de geschilderde kozijnen zijn wit. De achtergevel werd voorzien van tochtluiken en een deur. De andere zijgevel kreeg twee nieuwe deuren, waarvan één voorzien van glas. Het houten schot werd geteerd.

Uit kunt onderstaande tekening van de begane grond vergroten door erop te klikken.

Asia

Bron: Historische informatie N.V. Zaanlandse Zakkenhandel W. de Boer Jzn. uit Met Stoom nr. 9 van maart 1992.